FOTOGRAMETRI ÇALIŞMALARINDA İZLENEN İŞ AKIŞI

FOTO YORUMLAMA

Fotoğrafların Yoruma Hazırlanması:

Doğu-Batı istikametinde şeritler halinde çekilen renkli hava fotoğrafları çalışmalarımızın temel ögesi olan 3 boyutluluğu sağlamak amacıyla kendi içinde %60 alt ve üst şeritler arasında da %30 bindirmeli olarak çekilmiş durumda bize ulaşır.Şeritler arasında bağlantıyı yapabilmak ve gerektiğinde koordinat değerlerinden meşçere yetişme muhitleri ile ilgili kıyaslanabilecek bilgilerin sağlanabilmesi için fotoğrafların merkezleri 1/25.000 lik paftalara aktarılır. Bu, yorumcuya daha hassas çalışması için yardımcı olmaktadır.Daha sonra fotoğraflarda ‘Çalışması Mümkün Olan Alan’ anlamına gelen efektif sahalar belirlenir.

Fotoğrafların Yorumu:

Ağaç cins ve türlerinin renk, tepe strüktürü olarak görünüşlerinin stereskop altında nasıl algılandığının bilinmesi daha önce iş yerimizde verilmiş bir eğitimle sağlanır. Çalışan orman mühendisinin ormancılık bilgilerinin de yardımıyla koru ormanı, bozuk orman ve baltalık işletmesine uygun orman alanları belirlenir. Orman alanlarındaki meşçere, ağaç türleri, kapalılığı,çağı da değerlendirilmekte ve fotoğraf üzerine geçirilmektedir. Ayrıca ağaçlandırmaya uygun alanlar (OT), ağaçlandırmaya uygun olmayan alanlar(T) , taşlık, kumul alanlar, erozyona maruz alanlar, göl, gölet, baraj, baltalık gibi alanlar da belirlenir.Buradan fotoğraftaki renk,strüktür gibi yapının ne anlama geldiğinin yanısıra yorumcunun ormancılık bilgileri de önem taşır.

HAVAİ NİRENGİ

Çalışmalarımızda 1/15.000 ölçekli %60 yan %30 alt-üst bindirmeli, merkezler arası 152 mm uzaklıktaki özel alıcılar tarafından çekilen renkli kızıl ötesi (color infrared) fotoğraflar kullanılır.

Savunma Bakalığından sağlanan 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritalarda dere-dere,dere-yol, yol-yol kesişimleri gibi çok belirgin noktalar yer kontrol noktası olarak kullanılır. Bu noktaların paftalar üzerinde koordinatları hesaplanarak koordinat dosyaları oluşturulur ve DSR 15 ile bu noktaların yardımıyla fotoğraf üzerine önceden işaretlenen pass noktaları ölçülür.Blok dengelemesi yapılarak fotoğrafların sayılallaştırılmasında kullanılacak olan koordinatlar hesaplanır.

VERİ ELDE ETMEK

DVP’lerde yetişmiş 10 orman mühendisi çalışır.Her bir DVP,VAX Server dan bir kaç TIFF dosyası alıp PC ye kaydeder. Kaydedilen modeller çalışılırken ayarlamalar için INNER, RELATIVE, ABSOLUTE oryantasyonlar yapılır. Sonra x,y,z koordinatlarının okunması sayısallaştırma işlemine geçilir.Model çizimi yani veri eldesi bitince DXF formatına dönüştürülür ve vektör dosyası server’e gönderilir.

ALTLIK PAFTA ÜRETİMİ

DVP de üretilen ve DXF formatına dönüştürülmüş veriler Infocam formatına dönüştürülerek yıllık çalışma bölgesi için önceden hazırlanan projeye yüklenir .Daha sonra varsa hatalar ve eksiklikler giderilir. Düzeltmeler yapıldıktan sonra orjinal paftanın köşe koordinatları kullanılarak sınırları çizilir ve harita ölçeklenir. Hazırlanan harita plotterlarda çizdirilerek Orman İdaresi ve Planlama Daire Başkanlığına arazi çalışmalarında altlık olarak kullanılmak üzere verilir.

Anlatılan bu çalışmalar her 10 yılda bir bütün Orman Bölge Müdürlükleri için tekrarlanmaktadır. Fotoğrafların Harita Fotogrametri Müdürlüğü’ne ulaşmasından bitimine kadar bu faaliyetler yaklaşık olarak 10 ay sürmektedir. Bir örnek verecek olursak 1994 yılında yapılan İzmir projesi 227 adet 1/25.000 ölçekli harita, 5400 hava fotoğrafından oluşmakta olup projenin tamamlanması sekiz ay sürmüştür (Şema-1,Resim).

FOTOMEKANİK ÇALIŞMALARI

1/100.000 ölçekli orman haritaları, diğer ölçeklerde istenilen haritalar hazırlanır. Orman Bakanlığı’na bağlı olan diğer birimlere ait acil harita çizim ve şablonla gerekli yazılar hazırlanır. Değişik ölçekte harita büyütme ve küçültme işlemleri yapılır. Mevcut matbaada her türlü harita basım işlemleri gerçekleştirilir.

TEMEL HARİTALARIN DURUMU

Kisaca ozetlersek:

1/25.000, 1/100.000 ve daha küçük ölçekli topoğrafik haritalar HGK’ca üretilmiştir

Ancak Ülkemiz konusal (tematik) haritalar da yetersizdir. Arazi sınıflandırma haritaları, orman haritaları gibi konusal haritalar mevcut değildir veya eksiktir.

Bu tip haritaların olmayışı verimli planlamaların yapılmasını engellemekte ve ülke geleceğinin oluşturulmasını ve kaynakların kullanımını zorlaştırmaktadır.

Genel Müdürlüğümüzce ormancılık amaçları için Meşcere tipleri, yaş ve bonitet sınıflarını gösteren 3 ayrı nitelikte 1/25000’lik haritalar,

Karadeniz bölgesinde genelde yapraklı ormanlarda 1/10000 ölçekli haritalar,

Orman Kadastrosu için 1/5000 ölçekli Kadastro haritaları,

Yol, yangın, koruma ve silvikültür amaçları için 1/25000,1/50000 ve 1/100000’lik değişik ölçekte haritalar üretilmektedir.

Ülkemiz haritacılık konusunda dünyada gelişmiş ülkeler arasında yer almakla birlikte topoğrafik haritalar dışında konusal (tematik) haritalar konusunda son yıllara kadar fazla bir gelişme göstermemiştir.

Tüm ülkemizin 1/25.000, 1/100.000, 1/250.000, 1/500.000, 1/1.000.000 gibi çeşitli ölçekte topoğrafik haritaları fotogrametrik yöntemle Harita Genel Komutanlığınca üretilmiştir. Ancak gelişmiş ülkelerden farklı olarak ülkemizde arazinin en uygun kullanımını gösteren arazi sınıflandırma haritaları, yetişme muhiti haritaları gibi konusal haritalar mevcut değildir veya eksiktir. Bu tip haritaların olmayışı verimli planlamaların yapılmasını engellemekte ve ülke geleceğinin oluşturulmasını ve kaynakların kullanımını zorlaştırmaktadır. Örneğin Orman sınırlarını gösteren Kadastral haritalarımız eksiktir. Bütün Türkiyeyi kapsayan büyük ölçekte arazi sınıflandırılması yapılamamıştır. Haritanın çok önem taşıdığı bir çok çalışma konusunda fonksiyon haritaları mevcut değildir.

Ayrıca, Harita Genel Komutanlığı 1980’li yılların sonunda topografik harita üretimine yönelik 1:25000 ve 1:250000 ölçekli Coğrafî Veri Tabanı Kurma çalışmalarına başlamış olup, genel standartları oluşturmuştur.

Orman Genel Müdürlüğü Orman Amenajman çalışmaları için Meşcere tipleri, yaş ve bonitet sınıflarını gösteren 3 ayrı nitelikte 1/25000’lik haritalar üretmektedir. Son yıllarda yine Karadeniz bölgesini kapsayan ve genelde yapraklı ormanlarda silvikültür ve gençleştirme problemlerini çözmeyi amaçlayan Türk-Alman Ormancılık projesi dahilinde ve Projenin yayılış sahasında 1/10000 ölçekli haritalar üretmiştir.

Orman Kadastrosu için 1/5000 ölçekli Kadastro haritaları üretilmektedir. Yine yol, yangın, koruma ve silvikültür amaçları için 1/25000,1/50000 ve 1/100000’lik değişik ölçekte haritalar üretilmektedir.

Bütün bu çalışmalar alışılagelmiş metotlarla kendi kapasitesi ile yapılmaya çalışan Bakanlığımız bu çalışmaları ortak bir veri tabanı ve temel sayısal altlık harita üzerinde güçlü bir GIS/LIS ile yapmayı planlamaktadır.

Son yıllarda ülkemizde, gelişmiş ülkelerde uygulanan en son teknikler uygulanmaya başlanılmıştır. Çok hızlı olan bu teknolojilerin eksiklikleri nedeniyle milli ekonomimizde ciddi zararlar veren fonksiyonel haritaların yapımına biran önce başlanması ve desteklenmesi gerekir.

Kamu Kuruluşlarından Harita Genel Komutanlığı, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü bu konuda modern teknolojik donanıma ve yetişmiş elemana sahip olup, özel sektörde de bu konuda ciddi yatırımlar yapılmıştır.





Yazdır!... Kaynak: İlgili Birim